Partnerstwo
Lokalna Grupa Działania N.A.R.E.W.
powstała w oparciu o doświadczenia współpracy pomiędzy gminami
wchodzącymi w skład Narwiańskiego Parku Narodowego. To właśnie
współpraca na płaszczyźnie drobnej przedsiębiorczości w otoczeniu
rolnictwa, wykorzystania potencjału przyrodniczego i kulturowego
regionu w celu zrównoważonego rozwoju stały się podstawą do
realizacji projektu Partnerstwa N.A.R.E.W. - Narwiańska Akcja
Rozwoju Ekonomicznego Wsi w ramach Pilotażowego Programu Leader+
oraz w jego efekcie do powołania i zarejestrowania Lokalnej Grupy
Działania, jako Stowarzyszenia N.A.R.E.W. - Narwiańska Akcja Rozwoju
Ekonomicznego Wsi w dniu 13 marca 2006 roku. Jako temat przewodni
dla swojej Zintegrowanej Strategii Rozwoju Obszarów Wiejskich
Stowarzyszenie wybrało Wykorzystanie zasobów naturalnych i
kulturowych, w tym potencjału obszarów należących do sieci Natura
2000 Ten temat jest zgodny z naturą Narwiańskiego Parku
Narodowego będącego sercem obszaru LGD - siedmiu nadnarwiańskich
gmin: Choroszczy, Kobylina Borzymy, Łap, Sokoły, Suraża, Turośni
Kościelnej i Tykocina; położonych w środkowej części województwa
podlaskiego.
Pomimo doświadczeń z realizacji
wcześniejszych wspólnych projektów przez niektórych z partnerów
Stowarzyszenia N.A.R.E.W. to dopiero dzięki Programowi LEADER+
proces budowania partnerstwa się rozpoczął.
W pierwszym etapie
realizowanego projektu - od października do stycznia 2006,
mieszkańcy poprzez badanie ankietowe oraz udział w licznych
spotkaniach i konsultacjach wyrazili swoje oczekiwania względem
rozwoju regionu. W tym okresie przeprowadzonych było 11 spotkań. Od
początku Koordynator projektu, czyli Podlaska Stacja Przyrodnicza
"Narew", podjął współpracę z dwoma animatorkami Partnerstw Lokalnych
- Emilią Legieta oraz Martą Małecką-Dobrogowską, przeszkolonymi
przez Fundusz Współpracy w ramach programu Agrolinia. Dzięki
uzyskanemu wsparciu od początku procesu budowania grupy ogromny
nacisk położony został na upowszechnianie projektu, aktywizację,
integrację oraz demokratyczność decyzji w powstającej grupie
partnerskiej. Zebranie grona osób: zarówno mieszkańców obszarów
wiejskich oraz przedstawicieli rozmaitych organizacji i instytucji
miało w założeniu wytworzyć silne forum społeczne, które byłoby
równoważnym partnerem dla samorządów lokalnych w wyznaczaniu
kierunków rozwoju regionalnego.
W dniu 22 listopada 2005
zorganizowana została Konferencja Otwarcia. Uczestniczyło w niej
około 100 osób. Ponad połowę stanowili przedstawiciele sektora
społecznego. Eksperckim wsparciem służył trener FAOW - Ryszard
Zarudzki oraz przedstawiciel Agrolinia - Kazimierz Porębski.
Spotkanie miało charakter informacyjno-promocyjny, a przede
wszystkim promujący zasady programu LEADER+. Dwa dni później
(24.11.2005, Tykocin) odbyły się pierwsze z ośmiu warsztaty gminne,
prowadzone przez Animatorki Partnerstwa.
To spotkanie wyznaczyło kanon
współpracy dla przyszłych spotkań. Dzięki ustalonemu wspólnie
kontraktowi uczestnicy zwracając się do siebie po imieniu już od
pierwszego spotkania zaczęli analizować potencjał regionu, jego
mocne i słabe strony, wizję rozwoju oraz swoje oczekiwania względem
możliwości przyszłej realizacji programu LEADER+ na ich obszarze.
Kolejne siedem spotkań, mających
charakter warsztatów gminnych, zorganizowane zostały w okresie od 29
listopada do 16 grudnia 2005. Każdorazowo w spotkaniach
uczestniczyło około 20 osób. Cel był ten sam - zaprezentowanie jak
najszerszemu gronu mieszkańców obszaru idei Programu LEADER+,
poznanie się potencjalnych partnerów projektu oraz, od samego
początku, praca nad wyborem kierunków rozwoju w oparciu o rozpoznany
potencjał i możliwości regionu. Spotkania warsztatowe oraz
wyznaczone i przegłosowane w ich toku podstawowe kierunki rozwoju
służyć mają maksymalnemu wykorzystaniu potencjału regionu i
określeniu jego rzeczywistych potrzeb i możliwości rozwojowych.
Tworzona strategia odzwierciedlać miała w sposób wierny opinie i
sugestie mieszkańców tworzącej się LGD N.A.R.E.W.
Pierwszy etap projektu zakończył się
seminarium podsumowującym w dniu 16 grudnia 2005 roku, na którym
wszyscy partnerzy bogatsi o doświadczenia i wiedzę podsumowali
warsztaty gminne oraz wybrali tematy wiodące, które miały być
przedyskutowane w ramach warsztatów tematycznych w lutym 2006.
Jednocześnie zainteresowani wybrali grupy tematyczne, w których
zadeklarowali swój udział. Seminarium podsumowujące pierwszy etap
realizacji I Schematu, było kontynuacją procesu uspołeczniania
Strategii. Organizację Seminarium wsparły prowadzące wszystkie
wcześniejsze spotkania Animatorki, natomiast jako ekspert wystąpił
Jarosław Kuba. Przytoczył bardzo praktyczne przykłady z doświadczeń
Grupy Partnerskiej Krzemienny Krąg (z Bałtowa), które zaowocowały
dyskusją oraz przekonaniem, że wspólnie członkowie Partnerstwa
N.A.R.E.W. też mogą zrobić wiele.
Równolegle do realizacji pierwszej
części projektu trwały prace przygotowawcze do powołania Lokalnej
Grupy Działania. W dniu 24 stycznia 2006 osoby zebrane w Dworku nad
Łąkami w Kiermusach powołały Stowarzyszenie N.A.R.E.W. Tego dnia
został wybrany Zarząd oraz zatwierdzono statut i przedyskutowano
koncepcję powołania Rady ds. Wyboru Projektów - organu
rekomendującego przyszłe projekty do realizacji w ramach ZSROW.
7 lutego 2006 roku warsztatami z
zakresu Produktów regionalnych i tradycyjnych nad Narwią,
prowadzonych przez eksperta, mgr Dorotę Meterę, rozpoczął się cykl
spotkań tematycznych - konsultacji eksperckich, w zakresie tematów
zgłoszonych do realizacji w ramach ZSROW N.A.R.E.W. Kolejne
warsztaty tematyczne dotyczyły Turystyki i wypoczynku nad Narwią
(prowadzone przez dr Grzegorza Chociana), Poprawy jakości życia nad
Narwią (prowadzone przez dr Wojciecha Kniecia), oraz Rozwoju małej
przedsiębiorczości na bazie zasobów naturalnych (prowadzone przez dr
Piotra Banaszuka oraz mgr Mariusza Cylwika). Wszystkie spotkania
wspierane były przez Animatorki Partnerstwa. Celem tej animacji było
zachowanie spójności pomiędzy dotychczasowymi wnioskami
wypracowanymi podczas spotkań gminnych a analizami przygotowywanymi
przez zaproszonych do udziału w warsztatach ekspertów. Na bazie
konsultacji przeprowadzonych w ramach warsztatów tematycznych
eksperci przygotowali analizy z poszczególnych tematów. Wnioski z
analiz przedstawione zostały osobiście przez ekspertów podczas
Seminarium podsumowującego II etap realizacji I schematu w dniu 31
marca 2006 roku.
W dniu 1 kwietnia 2006 roku
przeprowadzone zostały społeczne konsultacje w ramach warsztatu
podsumowującego. Uczestniczyło w nich ponad 30 osób. Grupa
podzielona na 4 niezależne tematycznie zespoły przedyskutowała oraz
wskazała zadania do realizacji w ramach poszczególnych celów
strategicznych i operacyjnych w ramach ZSROW. W ten sposób, z
kilkudziesięciu zadań w każdym z celów strategicznych wskazane
zostały przykładowe, których ewentualna realizacja powinna być
potraktowana priorytetowo. Tym samym zakres przygotowywanej
strategii został zatwierdzony. Już od początku marca, prace nad
technicznym przygotowywaniem strategii prace rozpoczął zespół
składający się z przedstawicieli Partnerstwa, ekspertów oraz
Animatorek. Zespół ten, w dniu 26 kwietnia 2006 roku podczas
posiedzenia Zarządu przedstawił wstępną wersję ZSROW, której
założenia i cele w postaci Uchwały Zarządu Stowarzyszenia N.A.R.E.W.
zostały przyjęte.
Jednocześnie, podczas posiedzenia
Zarządu, przedyskutowano założenia Regulaminu Rady ds. Projektów,
której powstanie zakłada się zaraz po rozpoczęciu realizacji II
Schematu. Rada rekomendować będzie Zarządowi przykładowe projekty do
realizacji w II schemacie w drodze konkursu - pomysły do
finansowania przez LGD, a w perspektywie 2007-2013 projekty
społeczności obszaru Partnerstwa N.A.R.E.W. do dofinansowania.
Ten ostatni etap projektu, trwający
od stycznia do kwietnia 2006 kładł większy nacisk na upowszechnienie
wypracowanych rozwiązań za pośrednictwem konferencji, materiałów
informacyjno-szkoleniowych, jak również za pośrednictwem
szkoleniowego materiału filmowego rozpowszechnianego na płytach CD
(do publicznych projekcji). Etap ten stał się wreszcie okazją do
włączenia najbardziej aktywnych i kompetentnych osób, biorących
udział w toku realizacji projektu, jako reprezentacji (zarządu)
grupy partnerskiej LGD. Jest to również okres wytężonych prac
związanych z precyzowaniem dotychczasowych ustaleń na potrzeby
tworzonego dokumentu Zintegrowanej Strategii Rozwoju Obszarów
Wiejskich. Wielogodzinne spotkania robocze, jak również oczekiwana
bezpośrednia wymiana informacji pomiędzy starymi i nowymi
uczestnikami projektu (samorządowymi, społecznymi i prywatnymi) -
przy wsparciu ekspertów zewnętrznych, doprowadziła do osiągnięcia
konsensusu i skrystalizowania kierunków działań na najbliższe lata
(w ramach II schematu działania LEADER+) oraz w szerszej,
wieloletniej perspektywie. Ponadto procesowi tworzenia strategii
towarzyszyły prace związane z formalnym zawiązaniem organizacji,
odpowiadającej swymi założeniami wymogom stawianym LGD w dokumentach
programowych działania LEADER+.
Istotną rzeczą dla realizacji
inicjatywy LEADER+ na obszarze LGD N.A.R.E.W. jest obecność obszarów
należących do Sieci Natura 2000. Podkreśla to jakość środowiska
przyrodniczego, rozpoznawalna na skalę europejską. Ochronie podlega
przyroda zarówno w ramach Dyrektywy Ptasiej (Dyrektywy Rady nr
79/409/EWG w sprawie ochrony dzikich ptaków) i jednocześnie
Dyrektywie Siedliskowej (Specjalne obszary ochrony (SOO) wyznaczone
na podstawie Dyrektywy Rady nr 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk
przyrodniczych, dzikiej fauny i flory). Podkreśla to wartość
przyrodniczą tego obszaru. Na obszarze działania LGD N.A.R.E.W. do
terenów chronionych
w ramach sieci Natura 2000
zakwalifikowano:
-
Teren Narwiańskiego Parku
Narodowego o powierzchni 6810 ha, chroniony na mocy Dyrektywy
Siedliskowej, nr PLH 200003;
-
Bagienną Dolinę Narwi o powierzchni
25 477 ha, chronioną na mocy Dyrektywy Ptasiej, nr PLB 200001.
Obszary Natury 2000 obejmują więc
bagienno - rzeczny kompleks Narwi i tereny do nich przylegające.
Administracyjnie obszary Natury 2000 na terenie Partnerstwa
N.A.R.E.W. należą do siedmiu gmin, gdzie położony jest Narwiański
Park Narodowy i tereny otuliny ochronnej.
Najważniejszym czynnikiem
kwalifikującym dany teren były wartości przyrodnicze. Potrzeby
ekonomiczne oraz społeczne mieszkańców nie były traktowane
priorytetowo. Pomimo to mieszkańcy Partnerstwa N.A.R.E.W. powoli
zaczynają doceniać wartość, jaką reprezentują sobą obszary wchodzące
w skład Sieci oraz możliwości, jakie daje posiadanie ich w swoim
najbliższym otoczeniu.
