Partnerzy
Urząd Miejski w Choroszczy
16-070 Choroszcz
ul. Dominikańska 2
tel.: (085) 719 10 12
fax: (085) 719 18 39
www:
www.choroszcz.pl
mail:
umchoroszcz@op.pl
Powierzchnia gminy: 164 km²
Liczba ludności: 12 500
Liczba podmiotów gosp: 973
Gmina Choroszcz należy do najlepiej
rozwiniętych gmin w woj. Podlaskim, a w 2004 r. była laureatem
rankingu Gazety Wyborczej "Podlaska Gmina Marzeń". Niemal cała jest
stelefonizowana i zwodociągowana. W Choroszczy działa nowoczesna
oczyszczalnia ścieków, stopniowo realizowany jest proces
kanalizacji, władze rozważają też możliwość doprowadzenia gazociągu.
Największą inwestycją ostatnich lat jest budowa gimnazjum wraz z
salą gimnastyczną w Choroszczy - nowoczesnej placówki oświatowej
mieszczącej 18 sal lekcyjnych, bibliotekę, sieć radiową i
telewizyjną, a także posiadającej monitoring. W Choroszczy zostało
utworzone Liceum Ogólnokształcące, którego docelową siedzibą będzie
zabytkowy budynek podarowany gminie jeszcze przez fabrykanta Moesa
właśnie na cele szkolne. Natomiast w Kruszewie ze środków fundacji
Euro Nature sfinansowano adaptację budynku gospodarczego na kuchnię
i stołówkę "Zielonej szkoły".
Choroszcz jest gminą posiadającą
sprzyjające warunki geograficzne - leży na szlaku komunikacyjnym
Warszawa - Białystok, na jej obszarze znajduje się Narwiański Park
Narodowy. Gmina chce wykorzystać to dogodne usytuowanie i bliskie
sąsiedztwo z Białymstokiem. Jej włodarze są przekonani, że na
zarządzanym przez nich terenie naprawdę warto inwestować. Zachęcają
do tego m.in. poprzez stworzenie po obu stronach szosy do Warszawy
pasa działek przeznaczonych na obsługę komunikacyjną oraz
działalność handlową i rzemieślniczą. Oferta inwestycyjna obejmuje
również działki w Choroszczy, a także w strefie podmiejskiej
Białegostoku, przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Uchwalony plan zagospodarowania terenu gminy jest ewenementem w
skali kraju - jest to plan kompleksowy, obejmujący całą powierzchnię
gminy.
Wysokie walory turystyczne i
przyrodnicze gminy Choroszcz stanowią zachętę dla poszukujących
wypoczynku w pobliżu natury, z możliwością zwiedzenia ciekawych,
historycznych miejsc. Są tu zabytki, szlaki wiodące po urokliwych
zakątkach NPN, jest także baza noclegowa i gastronomiczna. Wkrótce
samorząd gminy zamierza stworzyć ścieżkę rowerową, która wiodłaby
przez najciekawsze miejscowości leżące w rozlewiskach Narwi: z
Choroszczy przez piękne Kruszewo aż do siedziby NPN w Kurowie.
Rowerzyści będą mogli podziwiać nie tylko widoki, ale też
przeprawiać się przez Narew. Władze Choroszczy wpadły bowiem na
pomysł, aby wybudować specjalną kładkę, łączącą Kruszewo i Kurowo.
Przeprawa kładką z rowerem na pewno stanie się nie lada atrakcją. Z
wiszącego mostu można też będzie podziwiać krajobrazy narwiańskie.
Niewątpliwą atrakcją będzie też ścieżka konna wiodąca wzdłuż szosy
do Kruszewa. Kruszewo, wieś położona na zachodnim krańcu gminy
Choroszcz jest jednym z najpiękniejszych miejsc widokowych na
obszarze NPN. Z przystani wędkarskiej i kajakowej usytuowanej przy
przyczółku zniszczonego mostu z 1928r. rozciąga się panorama Kurowa
i reduty Koziołek. Na uwagę zasługuje położona za wsią, murowana z
cegły i kamienia kaplica przydrożna z XVIII w. oraz nigdy nie
uruchomiony wiatrak holender z 1936 r.
Bogata tradycja Śliwna nie jest
niestety potwierdzona żadnym zachowanym obiektem zabytkowym. Jednak
w XVIII w. wznosiła się tu wspaniała rezydencja Orsettich, w skład
której wchodził pałac, ogrody i trzy kanały wodne. W XIX w. majątek
śliwnieński należał do Zygmunta Krasińskiego.
Przy drodze z Choroszczy do Kruszewa
znajduje się kemowe wzgórze o ciekawej historii, zwane Babią Górą.
Jego naturalną roślinność stanowi grąd z lipą drobnolistną i kilkoma
roślinami chronionymi. Prawdopodobnie znajdował się tu święty gaj
pogański, w którym składano ofiary ku czci bożka Światowida.
Jednym z ciekawszych miejsc na
terenie gminy Choroszcz jest wzgórze zwane "Szubienicą". Znajduje
się tam okazały pomnik poświęcony powstańcom z 1863 r.
Historia Choroszczy sięga XV w.,
kiedy to na terenie dzisiejszej miejscowości wójt tykociński Piotr z
Gumowa założył osadę. Później już jako własność Chodkiewiczów
siedlisko otrzymało prawa miejskie. W XVII w. za sprawą ówczesnego
właściciela Choroszczy, należącego do znakomitego litewskiego rodu
Mikołaja Paca, do miasta zostali sprowadzeni dominikanie. Pierwsze
dwa kościoły wraz z zespołami klasztornymi uległy zniszczeniu: w
1683 r., kiedy miasto nawiedziła klęska pożaru oraz w 1707 r.
podczas walk wojny północnej. Trzeci, ufundowany w 1756 r. przez
kolejnego właściciela Jana Klemensa Branickiego, posadowiony został
na nowym miejscu. Tym razem była to solidna, murowana budowla na
planie podkowy w stylu barokowym. Wnętrze świątyni, bogato zdobione,
utrzymane było w stylu rokokowym. Aż do końca powstania
listopadowego, za udział w którym władze carskie zmusiły zakonników
do opuszczenia Choroszczy, dominikanie prowadzili ożywioną
działalność duszpasterską, kaznodziejską i naukową. Ich szkoła,
przygotowująca do studiów na Akademii Krakowskiej, cieszyła się
sławą na Podlasiu, zaś biblioteka liczyła kilka tysięcy woluminów.
Kompleks kościelno-klasztorny także nie doczekał obecnych czasów w
swojej świetnej formie - w 1915 r. padł pastwą płomieni. Późniejsze
naprawy i przebudowy znacznie zmieniły jego sylwetkę.
Historia letniego pałacu w Choroszczy
sięga 1709 r. - wówczas dobra choroskie stały się własnością Pana na
Wersalu Podlaskim, hetmana Jana Klemensa Branickiego. Na swoją
letnią rezydencję hetman wybrał miejsce na prawym brzegu
Horodnianki, niedaleko jej ujścia do Narwi. Na sztucznie utworzonej
wyspie, nakładem wielkich kosztów, stanął w latach 1725-30 pałacyk.
Było to późnobarokowe cacko wzorowane na wiejskich rezydencjach
francuskich magnatów. Posadowiony na podmokłym gruncie szybko ulegał
zniszczeniu, toteż w 1757 r. został rozebrany, a na jego miejscu
stanął nowy, niemal identyczny. Ze względu na wygodę licznie
przybywających tu znakomitych gości, wokół pałacu dobudowano
pawilony gościnne i oficyny. W skład założenia dworskiego wchodziły
też owocowe sady na tyłach domu, ogród w stylu francuskim, a także
kanał zakończony sztucznie usypanym wzgórzem, zwanym "Parnasem".
Pałacyk choroski zachwycał smakiem i przepychem. Fasadę główną
ozdobiono płaskorzeźbami, popiersiami na konsolach, tympanonem z
kartuszami herbowymi Branickich i Poniatowskich. Wnętrze także
budziło podziw: marmurowe posadzki i kominki, podłogi z dębowego
drewna, wielkie zwierciadła w cyzelowanych ramach, pozłacane
kinkiety i lichtarze, malowidła, stylowe meble w najlepszym gatunku.
Wraz z bezpotomną śmiercią hetmana Branickiego zakończył się okres
świetności pałacyku. W 1840 r. podupadłą posiadłość kupił na
potrzeby fabryki włókienniczej Christian Moes. Dokonane przez nowego
właściciela zmiany spowodowały, że zatarciu uległ pierwotny układ
przestrzenny założenia oraz sama sylwetka pałacyku. W wyniku działań
wojennych w 1915 r. obiekt uległ znacznemu zniszczeniu. Dopiero w
latach 60. rozpoczęto jego odbudowę - w zrekonstruowanych
pomieszczeniach dawnej rezydencji magnackiej znalazło siedzibę
Muzeum Wnętrz Pałacowych. Eksponowane w Muzeum meble ilustrują
ewolucję kształtów od barokowych, ciężkich, poprzez rokokowe, aż do
elegancji stylu Ludwika XVI. Ekspozycję uzupełniają liczne rzeźby,
wyroby porcelanowe, zabytkowe zegary, lichtarze i kobierce.
