Partnerzy
Urząd Gminy Sokoły
18-218 Sokoły
ul. Rynek Mickiewicza 10
tel.: (085) 476 30 10
fax: (085) 476 30 12
mail:
ugsokoly@poczta.onet.pl
Powierzchnia gminy: 156 km²
Liczba ludności: 6 144
Liczba podmiotów gosp.: 173
Wieś Sokoły powstała w XIV w. na
terenach ziemi bielskiej na skrzyżowaniu dawnych szlaków handlowych.
W 1546 roku założono tu parafię. W latach 1659-1815 wieś posiadała
wielokrotnie potwierdzane i rozszerzane przywileje na targi. W XIX i
XX wieku, kiedy była zamieszkana głównie przez Żydów zajmujących się
handlem, dwukrotnie otrzymywała prawa miejskie, utracone w 1950 r. W
czasie II wojny światowej większość mieszkańców narodowości
hebrajskiej została wywieziona do obozu w Treblince. Zachowane we
wsi Sokoły zabytki pochodzą w większości z XIX w. Należy do nich
neogotycki, murowany spichlerz plebański z ok. 1830 r., drewniana
plebania o zrębowej konstrukcji, kryta dachem naczułkowskim, kościół
cmentarny pw. Podwyższenia św. Krzyża i usytuowana w jego pobliżu
dzwonnica przeniesiona z Tykocina. Na cmentarzu rzymskokatolickim
znajduje się grób Karola Glogera, oficera wojsk polskich w czasie
powstania listopadowego, stryja Zygmunta Glogera, znanego etnografa
i krajoznawcy. Obecny, zbudowany w latach 1906-12 kościół parafialny
utrzymany jest w jednolitym neogotyckim stylu. Teren gminy Sokoły
jest niezwykle urozmaicony przyrodniczo, dzięki położeniu na terenie
Narwiańskiego Parku Narodowego. Podpatrzeć tu można unikatowe
gatunki zwierząt, takie jak: wodniczka, derkacz, bocian czarny,
cyraneczka, orlik krzykliwy, kret europejski, gronostaj, łasica,
ryjówka aksamitna, traszki, kumaki nizinne, grzebiuszki ziemne.
Wiele miłych wrażeń dostarczyć może również spacer Aleją Lipową w
Krzyżewie prowadzącą do Zespołu Szkół Rolniczych.
Władze gminy Sokoły, chcąc zachować
walory przyrodnicze i ekologiczne, podejmują w tym celu rozliczne
inicjatywy. Zmodernizowana została oczyszczalnia ścieków w Sokołach,
w pięciu wsiach wybudowana została kanalizacja sanitarna, a także
zmodernizowano niektóre kotłownie węglowe na olejowe, dzięki czemu
zmniejszyła się emisja szkodliwych substancji do atmosfery.
Natomiast w 2004 r. wybudowano 11 pilotażowych przyzagrodowych
oczyszczalni ścieków. Ich technologia oparta jest o filtr roślinny i
stawy denitryfikacyjne. Ścieki z domu spływają do osadnika gnilnego
gdzie następuje wstępne oczyszczanie, a następnie spływają do
przepompowni, skąd są tłoczone na filtr roślinny, gdzie zachodzą
zasadnicze procesy oczyszczania. Ścieki z filtra zbierane są
drenażem gdzie spływają do stawu denitryfikacyjnego gdzie są jeszcze
doczyszczane. Część oczyszczonych już ścieków przesiąka do gruntu, a
część odparowuje do atmosfery. Do 2010 r. planuje się wybudowanie
1000 takich oczyszczalni na terenie gminy Sokoły. W 2007 r.
natomiast przewiduje się zakończenie modernizacji składowiska
odpadów. Dbałość o stan środowiska przejawiają nie tylko władze
gminy, ale i sami mieszkańcy. Co roku, we wrześniu organizowana jest
akcja "Sprzątanie świata", w której aktywny udział bierze około 300
uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych. Na terenie gminy
wdrażany jest również projekt ,,Lokalna Agenda 21 - Narew", którego
celem jest zrównoważony rozwój terenów położonych nad Narwią.
Zakłada on wdrożenie selektywnej zbiórki odpadów, uniknięcie i
redukcję ich powstawania oraz wzrost świadomości ekologicznej.
Wieś Waniewo została założona w
miejscu dawnej przeprawy przez Narew w XV w. Stanowiąc centrum dóbr
Radziwiłłów, uzyskała na blisko 200 lat statut miejski, uprawniający
właściciela do pobierania myta od przejeżdżających przez most. Dobra
waniewskie często zmieniały właścicieli; wieś podupadła i z
początkiem XX w. odróżniała się od sąsiednich osad jedynie
obecnością kościoła. Dawny, miejski charakter odszedł w zapomnienie.
Ocalała część dawnej zabudowy waniewskiej stanowi dziś atrakcję
historyczną. Do zachowanych zabytków należą: kościół pw.
Wniebowzięcia NMP zbudowany w 1887 r. w stylu neoromańskim wraz z
dzwonnicą i drewnianym domem parafialnym, cmentarz katolicki
założony na przełomie XVIII i XIX w. z licznymi interesującymi
nagrobkami i kaplicą z drugiej połowy XIX w., dwie zabytkowe
kapliczki przydrożne: Chrystusa Frasobliwego i Matki Boskiej oraz
XIX-wieczny lamus w zagrodzie nr 8.
W sąsiedztwie Waniewa znajduje się
nieprzebadane grodzisko "Zamczysko", legendarne miejsce, w którym
stał zamek Radziwiłłów strzegący przeprawy przez Narew. Nizinna
Narew, skutkiem małej różnicy poziomów i tym samym powolnego
przepływu wody, formuje liczne zakola, odnogi i rozlewiska
utrzymujące się przez cały rok. Jedno z takich rozlewisk, szerokie i
malownicze, znajduje się w okolicy Waniewa na terenie Narwiańskiego
Parku Narodowego. Prowadzący splątanymi ramionami Narwi szlak wodny
łączy tu Waniewo z pobliskim Kurowem. Wszyscy, którzy marzą o
urlopie z dala od zgiełku wielkich miast i zatłoczonych kurortów
znajdą tu ciszę, niezapomniane krajobrazy i możliwość obcowania z
nieskażoną naturą. W waniewskiej przystani czekają na
wycieczkowiczów przewoźnicy pychówek - płaskodennych łódek
poruszanych poprzez odpychanie łodzi od dna za pomocą długiego
drąga.
Gmina Sokoły posiada na swoim terenie
obiekt szczególnego znaczenia, którym jest Szkoła Rolnicza im.
Stefanii Karpowicz w Krzyżewie. Niezwykłość tej placówki edukacyjnej
wynika z jej historii: upadek powstania styczniowego spowodował
likwidację niższych szkół rolniczych na terenie Królestwa Polskiego.
Staraniem dziedziczki krzyżewskiej Stefanii Karpowicz, która na tak
chlubny cel poświęciła własny majątek i większość swojego życia,
udało się taką szkołę otworzyć w 1913 r. Założona w niesprzyjających
czasach zaborów, szkoła w Krzyżewie funkcjonuje do dziś. Cyklicznymi
imprezami kulturalno - sportowymi prowadzonymi od szeregu lat,
cieszącymi się dużym zainteresowaniem mieszkańców gminy i nie tylko,
są festyny: "Powitanie lata", "Waniewo - Odpust - Natura" połączony
z podlaskim muzycznym spotkaniem z Naturą ,,Franciszkiada" czyli
konkurs niekonwencjonalnego muzykowania na darach natury,
"Pożegnanie wakacji" oraz impreza sportowa "Bieg Niepodległości".
Nowo powstałe zakłady to:
-
Przedsiębiorstwo Przetwórstwa
Mięsnego ,,SMAKOWITA" w Sokołach na bazie zlikwidowanego zakładu
mleczarskiego.
-
Niepubliczny Zakład Pielęgnacyjno
Opiekuńczy ,,PODLASIE" w Dworakach Staśkach na bazie byłej szkoły
podstawowej.
-
Sortownia odzieży w Rzącach na
bazie byłej szkoły podstawowej.
